Ağ Trafiğini Yönetin: Pardus Apt-Cacher-NG İleri Seviye Yapılandırma ve Panel Analizi

Pardus sunucunuz üzerine kurulu Apt-Cacher-NG servisi çalışıyor olabilir; ancak “kutudan çıktığı haliyle” kullanmak, bu güçlü aracın potansiyelinin sadece yarısını kullanmak demektir. Özellikle disk yönetimi, güvenlik ve raporları doğru okuma yeteneği, bir sistem yöneticisini “kullanıcı”dan ayırır.

Bu rehberde, servisin beyni olan acng.conf dosyasının derinliklerine ineceğiz ve web yönetim panelindeki kritik menüleri tek tek analiz edeceğiz.

1. Sistemin Beyni: acng.conf Dosyası Derin Dalış

Apt-Cacher-NG’nin tüm davranışları /etc/apt-cacher-ng/acng.conf dosyasında belirlenir. Bu dosyayı düzenlemek için:

sudo nano /etc/apt-cacher-ng/acng.conf

Aşağıdaki parametreler, dosya içerisindeki en kritik ayarlardır. Başındaki # işaretini kaldırmadan (uncomment) ayarlar aktif olmaz.

A. Depolama ve Port Ayarları

• CacheDir: /var/cache/apt-cacher-ng İndirilen paketlerin diskte nerede tutulacağını belirtir. Eğer /var bölümünüz küçükse, bu yolu geniş kapasiteli harici bir diske (örn: /mnt/depolama/apt-cache) yönlendirebilirsiniz.
• Port: 3142 İstemcilerin bağlanacağı kapı numarasıdır. Güvenlik veya çakışma nedeniyle 8080 veya 9999 gibi portlara değiştirebilirsiniz.

B. Güvenlik ve Erişim (AdminAuth)

Varsayılan kurulumda, IP adresini bilen herkes yönetim paneline girip “Temizle” butonuna basarak önbelleğinizi silebilir. Bunu engellemek şarttır.

• AdminAuth: kullanıcı:şifre Yönetim paneline (web arayüzü) girişte sorulacak kullanıcı adı ve şifreyi belirler. Örnek: AdminAuth: pardusyonetici:GucluSifre2026!
• BindAddress: localhost Eğer sunucunun sadece yerel ağdan değil, sadece kendisinden gelen isteklere cevap vermesini isterseniz localhost yapabilirsiniz. Genelde ağa hizmet vereceği için 0.0.0.0 (tüm ağlar) veya sunucunun yerel IP’si (örn: 192.168.1.50) yazılır.

C. HTTPS ve Depo Yönetimi

• PassThroughPattern: .* ACNG, şifreli (HTTPS) paketlerin içeriğini okuyamaz. Bu ayar, HTTPS trafiğinin önbelleğe alınmadan doğrudan geçmesine izin verir. SSL hatası alıyorsanız bu satırı aktif etmelisiniz.
• Remap-debrep: file:deb_mirror*.gz /debian ; file:backends_debian Farklı yansıma (mirror) sunucularını tek bir adreste birleştirmek için kullanılır. İleri seviye kullanıcılar içindir.

2. Yönetim Paneli ve İstatistik Analizi

http://sunucu-ip-adresi:3142/acng-report.html adresine gidip, AdminAuth ile belirlediğiniz şifreyi girdiğinizde karşınıza çıkan paneli bölüm bölüm inceleyelim.

Bölüm 1: Genel Durum ve Veri Kazancı

Aşağıdaki görsel, sunucunuzun ne kadar verimli çalıştığının karnesidir.

• Data Fetched (İnternetten Çekilen): Bu çubuk, sunucunun Pardus depolarından (internet üzerinden) indirdiği veri miktarını gösterir. Mavi çubuğun kısa olması iyidir.
• Data Served (İstemciye Sunulan): Bu çubuk, sunucunun yerel ağdaki bilgisayarlara dağıttığı toplam veriyi gösterir. Koyu mavi çubuğun, yukarıdakinden çok daha uzun olması, bant genişliği tasarrufu yaptığınızı kanıtlar.
• Cache Efficiency (Önbellek Verimliliği):
  • Hits: İstemci bir paket istediğinde sunucuda hazırda bulunma sayısı.
  • Misses: Paketin sunucuda bulunmayıp internetten indirilme sayısı.

Bölüm 2: İşlem Seçenekleri (Common Processing Options)

Bu alan, bakım görevlerini başlatmadan önce davranış kurallarını belirlediğiniz yerdir.

• Stop the work on errors…: İşlem sırasında (örneğin indeks güncelleme) bir hata çıkarsa işlemi durdurur. Genelde işaretli kalması güvenlidir.
• Force the download of index files: Bazen yerel depodaki paket listeleri (index) bozulabilir. Bu kutucuğu işaretleyip tarama başlatırsanız, sistem tüm paket listelerini internetten zorla yeniden indirir. “Hash Sum Mismatch” hataları alıyorsanız bu seçeneği kullanın.

Bölüm 3: Temizlik ve Süre Sonu (Scan and Expiration)

Burası, disk doluluğunu yönettiğiniz en kritik alandır. Zamanla depoda kullanılmayan, eski sürüm paketler birikir.

• Validate by file name…: Dosyaları sadece ismine göre değil, içeriğine (checksum) göre de kontrol eder. Yavaş çalışır ama bozuk dosyaları tespit eder.
• Direct Actions (Doğrudan Eylemler):
  • Show unreferenced: Hangi dosyaların artık depolarda olmadığını (gereksizleştiğini) sadece listeler, silmez. Önce buna basıp durumu görmek mantıklıdır.
  • Delete unreferenced: Depo indekslerinde artık yeri olmayan (eski sürüm) tüm dosyaları diskten siler. Yer açmak için periyodik olarak kullanılmalıdır.

Bölüm 4: Dışarıdan Paket Ekleme (Import)

Elinizde başka bir bilgisayardan indirilmiş .deb paketleri veya bir Pardus ISO dosyası varsa, bunları internet harcamadan sisteme dahil edebilirsiniz.

• Bu özellik, paketleri /var/cache/apt-cacher-ng/_import klasörüne kopyalamanızı bekler.
• Dosyaları bu klasöre attıktan sonra “Start Import” butonuna basarsanız, ACNG bu dosyaları analiz eder ve kendi hiyerarşisine (doğru klasörlere) yerleştirir. İnterneti kısıtlı laboratuvarlar için hayat kurtarıcıdır.

Bölüm 5: Aynalama (Mirroring / Guided Precaching)

İstemcilerin paket istemesini beklemeden, belirli paketleri sunucuya önceden indirmek isterseniz bu bölümü kullanırsınız.

• Calculate download size: İndirme yapmadan önce ne kadar veri indireceğini hesaplar.
• Restrict to packages related to…: Sadece daha önce önbelleğe alınmış paketlerin güncellemelerini takip eder. Tüm depoyu (binlerce gereksiz paketi) indirmemek için bu seçeneğin seçili olması önerilir.

3. İstemci Tarafı (Kısa Hatırlatma)

Sunucuyu bu kadar detaylı yapılandırdıktan sonra istemcileri yönlendirmeyi unutmayın. İstemci terminalinde tek komut yeterlidir:

echo 'Acquire::http::Proxy "http://SUNUCU_IP_ADRESI:3142";' | sudo tee /etc/apt/apt.conf.d/00aptproxyCode language: PHP (php)

Sıkça Sorulan Sorular