Pardus açılış ve siyah ekran sorunlarını giderme
Giriş
Siyah ekranın nedeni grafik sürücüsü, görüntü yöneticisi veya yarım kalmış paket işlemi olabilir. TTY ve kurtarma erişiminden başlayarak hata günlüğüne göre ilerleyin.
Amaç ve Kapsam
Bu makalenin amacı, açılmayan bir Pardus sistemine müdahale etme yeteneği kazandırmaktır.
- Kurtarma (Recovery) moduna giriş ve kullanımı.
- Grafik sürücüsü kaynaklı (Nomodeset) hataların aşılması.
- Bozuk paketlerin terminal üzerinden onarılması.
- Disk doluluğu nedeniyle oluşan kilitlenmelerin çözümü.
Önkoşullar
- İşletim Sistemi: Pardus 21/23/25 (Tüm sürümler).
- Donanım: Fiziksel erişim (Klavye bağlantısı).
- İpucu: Eğer sistem hiç tepki vermiyorsa, Pardus “Çalışan” (Live) USB’si yanınızda bulunmalıdır.
Adım Adım Çözüm Yolları
Kurtarma Moduna Giriş (Recovery Mode)
Sistem açılırken Pardus logosunu görmeden önce ESC veya Shift tuşuna basarak GRUB menüsüne ulaşın.
- Adım: “Gelişmiş Seçenekler” (Advanced Options) altına girin.
- Adım: Sonunda
(recovery mode)yazan satırı seçipEnter‘a basın. - Sonuç: Sistem size birkaç seçenek sunacaktır; burada
rootseçeneğiyle terminale düşebilir veyafsckile disk hatalarını onarabilirsiniz.
TTY Ekranına Geçiş (Siyah Ekranı Aşma)
Eğer sistem siyah ekranda kaldıysa ama bir imleç yanıp sönüyorsa, grafik arayüzünü atlayıp doğrudan komut satırına geçebilirsiniz.
- Kısayol:
Ctrl + Alt + F2(F2 ile F6 arası herhangi biri olabilir). - İşlem: Kullanıcı adınızı ve şifrenizi girerek oturum açın.
Yarım Kalan Paketlerin Onarılması
Siyah ekranın en yaygın sebebi, bir güncellemenin yarıda kesilmesidir. TTY ekranına girdikten sonra şu komutları sırasıyla çalıştırın:
sudo dpkg --configure -a
sudo apt update
sudo apt install -f
sudo apt full-upgrade
“Nomodeset” Parametresi (Ekran Kartı Sorunları)
Yeni bir donanım veya ekran kartı sürücüsü hatası varsa:
- GRUB menüsünde Pardus satırı üzerindeyken
etuşuna basın. quiet splashyazan satırı bulun ve sonuna bir boşluk bırakaraknomodesetyazın.F10ile başlatın. Bu, sistemi temel grafik sürücüleriyle açmanızı sağlar.
Test ve Doğrulama
İşlemler bittikten sonra sistemi yeniden başlatmak için:
sudo reboot
Sistem Pardus karşılama ekranına (Login screen) ulaşıyorsa sorun giderilmiş demektir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Disk Alanı: Siyah ekranın gizli bir sebebi de / (root) dizininin %100 dolmasıdır. TTY ekranında df -h komutuyla disk alanınızı kontrol edin.
Güç Kesintisi: Onarım sırasında bilgisayarın kapanmamasına dikkat edin; bu durum dosya sistemine kalıcı zarar verebilir.
Nomodeset kalıcı çözüm mü?
Genellikle grafik başlangıcını teşhis etmeye yardımcı olan geçici bir parametredir. Donanım hızlandırmasını sınırlayabilir; sürücü ve günlükleri inceleyerek asıl nedeni çözün.
Paket onarım komutlarını hepsini sırayla çalıştırmalı mıyım?
Önce hata mesajını okuyun. dpkg –configure -a ve apt install -f yarım işlemleri ele alabilir; full-upgrade ise paket kaldırma önerebilir, planı onaylamadan önce kontrol edin.
TTY açılmıyorsa ne yapmalıyım?
GRUB kurtarma seçeneklerini veya canlı kurulum medyasını deneyin. Disk sağlığı ve dosya sistemi hataları için uygun araçlarla inceleme yapın; rastgele sürücü silmeyin.
Kaynaklar ve inceleme notu
Bu sayfa 6 Ekim 2026 tarihinde anlatım, sürüm ayrımları ve kaynaklar açısından gözden geçirildi. Belge kontrolü, yeni bir fiziksel cihazda veya üretim sunucusunda uçtan uca test yapıldığı anlamına gelmez.