Pardus Sunucu 25 Kurulum Rehberi makalesi için hazırlanmış, üzerinde "VirtualBox ile Adım Adım" yazısı, Pardus yelekli penguen (Tux), sunucu kabini ve Oracle VirtualBox bağlantısını gösteren dijital illüstrasyon.

VirtualBox Üzerinde Adım Adım Pardus Sunucu 25 Kurulum Rehberi

Pardus 25 sunucu kurulumu rehberimiz ile sunucu yönetimi dünyasına adım atmak, yerli işletim sistemimiz Pardus’un sunucu yeteneklerini test etmek veya güvenli bir laboratuvar ortamı oluşturmak istiyorsanız incelemeniz gereken bir kaynaktır. Sanallaştırma en doğru başlangıç noktasıdır. Bu rehberde, Pardus 25 (Bilge) sunucu sürümünü, Oracle VM VirtualBox kullanarak sanal bir makine üzerine nasıl kuracağınızı en ince detayına kadar inceleyeceğiz.

Sunucu sürümleri, son kullanıcı odaklı masaüstü sürümlerinden (XFCE, GNOME) farklı olarak grafik arayüzsüz (headless) gelir ve minimum sistem kaynağı ile maksimum performans hedefler. Bu kurulum, Linux komut satırı (CLI) hakimiyetinizi geliştirmek için de mükemmel bir fırsattır.

Bölüm 1: Sanal Makinenin Hazırlanması

Kuruluma başlamadan önce Pardus’un resmi web sitesinden Pardus Sunucu 25.0 ISO dosyasını indirdiğinizden ve bilgisayarınızda VirtualBox‘ın kurulu olduğundan emin olun.

1. Yeni Sanal Makine Sihirbazı

VirtualBox programını açın. Ana ekranda, üst menüde yer alan “Yeni” butonuna tıklayarak sanal makine oluşturma sihirbazını başlatın.

VirtualBox ile Pardus 25 Sunucu Kurulumu

2. İsimlendirme ve İşletim Sistemi Türü

Sanal makinenize bir isim verin (Örn: PardusServer). Pardus, Debian tabanlı bir dağıtım olduğu için Tür kısmını “Linux”, Sürüm kısmını ise “Debian (64-bit)” olarak seçin. “ISO Kalıbı” bölümünden indirdiğiniz Pardus ISO dosyasını seçerek devam edin.

VirtualBox ile Pardus 25 Sunucu Kurulumu adım 2

3. Donanım Kaynaklarının Atanması

Sunucunuzun performanslı çalışması için kaynak ataması yapmalısınız. Pardus Sunucu, grafik arayüzü olmadığı için düşük kaynaklarla çalışabilir ancak rahat bir deneyim için:

  • RAM: En az 2048 MB (2 GB)
  • İşlemci: En az 2 Çekirdek (CPU) vermeniz önerilir.
VirtualBox ile Pardus 25 Sunucu Kurulumu adım 3

4. Sanal Sabit Disk Oluşturma

Sunucunun verilerini depolayacağı bir sanal disk oluşturun. “Şimdi Sanal Bir Disk Oluştur” seçeneği ile devam edin. Başlangıç ve testler için 20 GB boyutunda bir disk yeterli olacaktır. Diskin doldukça yer kaplaması için dosya türünü VDI ve yapılandırmayı dinamik olarak bırakabilirsiniz.

VirtualBox ile Pardus 25 Sunucu Kurulumu adım 4

5. Yapılandırma Özeti

Sihirbazın son adımında, yaptığınız tüm ayarların bir özetini göreceksiniz. Her şey doğru görünüyorsa “Bitir” butonuna tıklayarak sanal makineyi oluşturun.

Bölüm 2: Pardus 25 Sunucu Kurulumu Adımları

Sanal makinenizi oluşturduktan sonra “Başlat” butonuna basın. Sanal makine, bağladığınız ISO dosyasından önyükleme (boot) yapacaktır.

6. Kurulumu Başlatma

Sistem açıldığında sizi GRUB önyükleme menüsü karşılar. Burada “Install” (veya Dil seçimine göre “Kur”) seçeneğini seçip Enter tuşuna basarak metin tabanlı kurulumu başlatın. (Grafiksel Kurulum seçeneği de mevcuttur ancak sunucu kurulumlarında metin tabanlı arayüz daha stabildir).

pardus server 25 kurulum boot menusu

7. Dil Seçimi

Kurulum sürecini ve işletim sisteminin varsayılan dilini belirleyin. Listeden “Turkish – Türkçe” seçeneğini bularak devam edin.

pardus server kurulum dil secimi ekrani

8. Bileşenlerin Yüklenmesi

Dil seçiminden sonra kurulum sihirbazı, CD/ISO içeriğindeki gerekli ek bileşenleri belleğe yükleyecektir. Bu işlem kısa sürer, sadece beklemeniz yeterlidir.

pardus kurulum ek bilesenler yukleniyor

9. Ağ Yapılandırması (Hostname)

Sistem, ağ ayarlarını DHCP üzerinden otomatik olarak alacaktır. Ardından sunucunuza bir makine adı (hostname) vermenizi isteyecektir. Bu isim, terminalde ve ağ taramalarında görünecek isimdir (Örn: pardus, server25, parduslab).

pardus server makine adi hostname

10. Kullanıcı Hesabı Oluşturma

Linux sistemlerde güvenlik gereği “root” kullanıcısı ile doğrudan oturum açmak yerine yetkili bir standart kullanıcı oluşturulur. Bu adımda, oluşturulacak yeni kullanıcı için Tam Ad ve Soyad bilginizi girin. Sonraki adımlarda kullanıcı adı (username) ve parola belirlemeniz istenecektir.

pardus yeni kullanici tam ad girisi

11. Disk Bölümleme Yöntemi

Yeni başlayanlar ve sanal makine ortamları için en temiz yöntem, tüm diski otomatik yapılandıran seçenektir. “Yardımcı ile – diskin tamamını kullan” seçeneğini seçin.

pardus disk bolumleme yontemi yardimci

12. Bölümleme Şeması

Diskinizi seçtikten sonra, dosyaların nasıl ayrılacağını belirleyin. Sunucu yönetiminde ileri seviye değilseniz “Tüm dosyalar tek bölümde (yeni kullanıcılar için önerilir)” seçeneği en uygunudur.

pardus bolumleme semasi tek bolum

13. Değişiklikleri Onaylama

Sihirbaz, diski nasıl formatlayacağını size özetleyecektir. “Bölümlemeyi bitir ve değişiklikleri diske kaydet” dedikten sonra gelen onay ekranında “Evet” seçeneğini işaretleyerek formatlama işlemini başlatın. Dikkat: Bu işlem diskteki verileri silecektir (Sanal makinede olduğumuz için sorun yok).

disk degisikliklerini kaydet onayi

14. Temel Sistemin Kurulumu

Disk formatlandıktan sonra Pardus, temel sistem dosyalarını ve çekirdeği diske kopyalamaya başlayacaktır. Bu süreç bilgisayarınızın hızına göre birkaç dakika sürebilir.

pardus temel sistem kurulumu ilerleme

15. GRUB Önyükleyici Kurulumu

Kurulumun sonuna doğru, sistemin açılabilmesi için GRUB önyükleyicisinin kurulması gerekir. “GRUB önyükleyici birincil sürücüye kurulsun mu?” sorusuna “Evet” yanıtını verin ve kurulum yapılacak diski (/dev/sda) seçin.

pardus grub onyukleyici kurulumu

16. Kurulumun Tamamlanması

“Kurulum tamamlandı” mesajını gördüğünüzde işlem başarıyla bitmiş demektir. VirtualBox’ın ISO dosyasını otomatik çıkarıp çıkarmadığını kontrol edebilirsiniz, ancak genellikle otomatik yapılır. “Devam” butonuna basarak sanal makineyi yeniden başlatın.

pardus kurulum tamamlandi reboot

17. İlk Oturum Açma

Sistem yeniden başladığında sizi siyah bir komut satırı ekranı karşılayacaktır. Kurulum sırasında (10. adımda) belirlediğiniz kullanıcı adınızı ve ardından parolanızı girerek sisteme giriş yapın. (Not: Parola yazarken güvenlik gereği ekranda karakter görünmez).

pardus server ilk login ekrani cli

Tebrikler! Artık VirtualBox üzerinde çalışan, tamamen yerli ve milli Pardus 25 Sunucunuz kullanıma hazır.

Pardus 25 Sunucu Kurulumu – Sıkça Sorulan Sorular

Pardus Sunucu sürümünde neden masaüstü (grafik arayüz) yok?

Sunucu sürümleri, sistem kaynaklarını (RAM, CPU) sadece servisler (Web, Veritabanı, DNS vb.) için kullanmak üzere tasarlanmıştır. Grafik arayüz gereksiz kaynak tüketir ve güvenlik risklerini artırabilir. İstenirse sonradan XFCE veya GNOME kurulabilir ancak sunucu için önerilmez.

Sanal makineye ne kadar RAM vermeliyim?

Pardus Sunucu, grafik arayüzsüz olduğu için 512 MB RAM ile bile çalışabilir. Ancak üzerinde veritabanı veya web sunucusu gibi servisler çalıştıracaksanız, en az 2 GB (2048 MB) RAM vermeniz performans açısından sağlıklı olacaktır.

“sudo” komutu çalışmıyor, ne yapmalıyım?

Pardus kurulumunda root parolası belirlediyseniz, oluşturduğunuz standart kullanıcı otomatik olarak “sudo” grubuna eklenmemiş olabilir. Root kullanıcısına geçmek için su - komutunu kullanabilir, ardından kullanıcınızı yetkilendirmek için usermod -aG sudo kullanıcıadınız komutunu uygulayabilirsiniz.

Kurulumdan sonra internete bağlanamıyorum, sorun nedir?

VirtualBox ağ ayarlarının “NAT” modunda olduğundan emin olun. Sunucu içerisinde internet bağlantısını kontrol etmek için ping google.com komutunu kullanabilirsiniz. Eğer IP almamışsa ip a komutuyla arayüzü kontrol edip dhclient komutuyla IP almayı deneyebilirsiniz.

Pardus 25 Sunucu ücretli mi?

Hayır, Pardus açık kaynak kodlu ve tamamen ücretsiz bir işletim sistemidir. TÜBİTAK ULAKBİM tarafından geliştirilir ve sunucu dahil tüm sürümleri ücretsiz olarak indirilebilir, kurumsal ortamlarda lisans ücreti olmadan kullanılabilir.

İlginizi Çekebilir